Việc tích hợp các môn học đòi hỏi các giáo viên cần tăng cường tham gia bồi dưỡng, tập huấn để đáp ứng được yêu cầu thực tế triển khai của chương trình. Tuy nhiên, đó chỉ được coi là giải pháp tình thế, vì hầu hết các giáo viên hiện tại vẫn quen với việc dạy học đơn môn. Về lâu dài, các trường phổ thông cần một lượng lớn giáo viên được đào tạo bài bản về việc dạy các môn học tích hợp đạt chuẩn yêu cầu mới.
Đồng thời việc dạy môn học tích hợp cũng là một trong những yêu cầu quan trọng trong công tác đổi mới giáo dục và phương pháp giảng dạy. Từ đó, bồi dưỡng, đào tạo nâng cao năng lực dạy môn học tích hợp cho giáo viên trở thành đòi hỏi cấp thiết để thực hiện thành công đổi mới chương trình, sách giáo khoa, dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh.
Hiện nay, đa phần các địa phương đều chưa có giáo viên được đào tạo bài bản về môn học tích hợp; các trường lo ngại tình trạng thiếu giáo viên dạy môn tích hợp trong triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới. Dạy môn tích hợp đang là thách thức với các nhà trường trong năm học mới 2021 – 2022.
Để đáp ứng được nhu cầu nguồn nhân lực và giải quyết bài toán thiếu giáo viên dạy học tích hợp theo chương trình giáo dục phổ thông mới, kể từ năm 2019 Trường Đại học Giáo dục đã bắt đầu tổ chức đào tạo giáo viên dạy môn học tích hợp.
Để làm rõ hơn vấn đề này, mời Quý vị độc giả theo dõi chương trình “Giao lưu trực tuyến: nhu cầu nguồn nhân lực dạy học môn tích hợp trong chương trình phổ thông 2018” do Báo điện tử VTC News thực hiện với sự tham gia của các thầy/cô đến từ Trường ĐH Giáo dục: PGS.TS Phạm Văn Thuần – Phó Hiệu trưởng, TS. Trần Xuân Quang - Phó trưởng phòng Đào tạo, PGS.TS Mai Văn Hưng - Trưởng bộ môn Sư phạm Khoa học tự nhiên - Khoa Sư phạm, TS. Đoàn Nguyệt Linh - Phó Chủ nhiệm Bộ môn Sư phạm Khoa học Xã hội - Khoa Sư phạm.
Chia sẻ tại buổi toạ đàm trực tuyến "Nhu cầu nguồn nhân lực dạy môn học tích hợp trong chương trình giáo dục phổ thông 2018" do báo điện tử VTC News tổ chức ngày 27/4, PGS.TS Mai Văn Hưng – Chủ nhiệm môn Sư phạm Khoa học tự nhiên, khoa Sư phạm, Đại học Giáo dục cho biết, khi tích hợp các môn lại với nhau, một giáo viên được đào tạo đơn môn sẽ phải dạy kiến thức của 3 lĩnh vực nên gặp nhiều khó khăn là điều hoàn toàn có thể nhận thấy.
Vì vậy, chúng ta phải chuẩn bị tốt việc bồi dưỡng liên tục lực lượng giáo viên ở các địa phương chuyển từ dạy đơn môn sang môn tích hợp.
Phó giáo sư Mai Văn Hưng (ngoài cùng bên phải) và tiến sĩ Đoàn Nguyệt Linh (thứ ba từ trái sang)
Mặc dù hiện nay các giáo viên chủ yếu được đào tạo đơn môn, nhưng trong chương trình đào tạo ở các trường sư phạm, học sinh đều được học các kiến thức đại cương của các môn liên quan. Vì thế khi giáo viên chuyển sang dạy tích hợp cũng không quá khó khăn.
Ông cho rằng, công tác tổ chức các chương trình bồi dưỡng, tập huấn tốt cho giáo viên thì việc chuyển hình thức sang dạy đa môn học rất thuận lợi.
Tiến sĩ Đoàn Nguyệt Linh - Phó chủ nhiệm bộ môn Sư phạm Ngữ văn và Khoa học xã hội, khoa Sư phạm, Đại học Giáo dục cho rằng, việc dạy học tích hợp thiết lập được các mối quan hệ logic trong học tập. Cái hay trong dạy học tích hợp là lược bỏ những lượng kiến thức không cần thiết, bị trùng lặp, tăng kiến thức cần thiết trong cuộc sống.
Tuy nhiên, ban đầu giáo viên gặp nhiều khó khăn. Giáo viên cũng chưa được trang bị kiến thức liên môn bài bản. Ví dụ như môn Lịch sử, Địa lý, trước đây họ chỉ dạy đơn môn nhưng bây giờ phải tích hợp các môn. Điều khó nhất là nội dung dạy học và năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục, và giáo viên cần thời gian để tổ chức các hoạt động như vậy.
Một khó khăn nữa là hiện nay một tiết học ở lớp chỉ khoảng 45 phút, nên giáo viên cũng băn khoăn thời gian dạy đa môn là tương đối ít.
Theo tiến sĩ Linh, có rất nhiều phương pháp để nâng cao năng lực dạy học cho giáo viên. Thứ nhất, cần chú trọng dạy cách học chứ không dạy kiến thức. Nghĩa là các hoạt động học tập rèn luyện trong trường đại học sẽ chú trọng rèn luyện để sinh viên gắn kết chặt chẽ giữa kiến thức với thực tiễn cuộc sống. Một loạt các hoạt động chủ đề sẽ được xây dựng để giúp cho các em có thể hoà mình vào môi trường phổ thông.
Hiện Đại học Giáo dục gửi sinh viên về các trường phổ thông vệ tinh từ những năm thứ 2 đến năm thứ 4 để các em có thể quan sát, rèn nghề trong môi trường thực tiễn đó. Tiếp theo, trường cũng sẽ có hệ thống nguồn học liệu. Từ đây, sinh viên sẽ có những tương tác trong môi trường học liệu đó cả về học liệu thực, học liệu số hay thậm chí là môi trường trí tuệ nhân tạo giúp các em học tập và tương tác tốt.
Thứ hai, theo chuyên gia cần chú trọng vào môi trường học tập đa phương tiện, trong đó đặc biệt chú ý đến đối tượng thực tiễn nghề nghiệp. Tức là hầu như nhóm sinh viên nào cũng sẽ có thêm các giáo viên trường THPT hướng dẫn.
Cuối cùng, cần tổ chức các hoạt động sư phạm theo kiểu làm mẫu. Đại học Giáo dục có những phòng thực hành dạy học hay những phòng video để sinh viên có thể dạy hay quay video lại sau đó về xem lại, nhìn lại xem mình cần phải chỉnh sửa như thế nào cho phù hợp.
Ngoài ra, các em có thể dự giờ của các giáo viên phổ thông để từ thực tiễn đó các em có thể bắt chước và phát triển sáng tạo theo cách dạy của mình. Thậm chí, các em sinh viên có thể làm mẫu, nghĩa là các em sinh viên có thể tự đứng lên làm mẫu để dự giờ của nhau trong quá trình dạy học tích hợp.
UEd Media
